Dissemination
Standards
Bulletin Board

 

 


ՀՀ ՎԿ մեթոդական հիմնապաշար

Տվյալների Տարածման Հատուկ Ստանդարտ
(Համաձայն ԱՄՀ-ին տրամադրած տարբերակի)
 

Հայաստանի Հանրապետություն Ամփոփ մեթոդաբանություն Արդյունաբերական արտադրանքի ինդեքս

Վերջին վերանայումը

04 ապրիլ 2019թ

Վերջին վավերացումը

04 ապրիլ 2019թ

Պատասխանատու(ներ)         
 
 

Անահիտ Ավետիսյան

ՀՀ ՎԿ 

Արդյունաբերության և էներգետիկայի վիճակագրության բաժին

Բաժնի պետ

Հայաստանի Հանրապետություն, 0010, ք. Երևան, Հանրապետության պող., Կառավարական տուն 3

  Հեռախոս : 374 11 523 543
  Ֆաքս : 374 11 521 921
  Էլ. փոստ : anahit_avetisyan@armstat.am, info@armstat.am

 

I. Վերլուծական հիմք. հիմնադրույթներ, սահմանումներ և դասակարգումներ

2.1.1 Հասկացություններ և սահմանումներ

Վերլուծական հիմք: Արդյունաբերական արտադրանքի ինդեքսի տվյալները  հաշվարկվում են ամսական  կտրվածքով և հիմնականում համապատասխանում են "Արդյունաբերական արտադրանքի ինդեքսի միջազգային հանձնարարականներ 2009 ձեռնարկի (Նյու- Յորք, հունվար 2009, ՄԱԿ-ի վիճակագրական վարչություն): Ինդեքսի  հաշվարկի ժամանակ  կիրառվում են  Լայսպերեսի ինդեքսները: Սեզոնային ճշգրտման հաշվարկներ չեն իրականացվում :

Հիմնադրույթներ: Տվյալ ցուցանիշն արտացոլում է նախորդ տարվա համեմատ, համադրելի գներով, արդյունաբերական արտադրանքի ծավալների փոփոխությունը:

Սահմանում: Արդյունաբերական արտադրանքի ծավալն ընդամենը և ըստ առանձին ճյուղերի, որոշվում է արժեքային արտահայտությամբ, որպես թողարկված արտադրանքի, կատարված արդյունաբերական բնույթի աշխատանքների և մատուցված ծառայությունների ծավալների հանրագումար:

Դասակարգում: Օգտագործվում է տնտեսական գործունեության տեսակների դասակարգիչը, որը համահունչ է NACE 2 տարբերակին:

Ֆ

II. Տվյալների ընդգրկունություն

2.2.1 Ընդգրկունություն

Տվյալների ընդգրկունություն

Ճյուղային ընդգրկունություն: Վիճակագրական դիտարկումներում ընդգրկված են դասակարգչի` հանքագործական արդյունաբերություն, մշակող արդյունաբերություն, էլեկտրաէներգիայի, գազի, գոլոշու և լավորակ օդի մատակարարում, ջերմամատակարարում կոյուղու, թափոններիկառավարում և վերամշակում. (NACE 2 դասակարգչի B, C, D, E բաժիններ) գործունեության տեսակներով զբաղվող կազմակերպությունները:

Աշխարհագրական ընդգրկունություն: Ընդգրկում է Հայաստանի Հանրապետության ողջ տարածքը:

Չներառվող գործունեություն

NACE դասակարգչի 05, 06 և 09 հատվածներն առկա չեն (նշված գործունեությունները բացակայում են):

III. Հաշվապահական հաշվառման կանոններ

2.4.1 Գնահատում

Արտադրանքի թողարկման վերաբերյալ տվյալները ներկայացված են ընթացիկ գներով: Կազմակերպության կողմից թողարկված ամբողջ արտադրանքի (աշխատանքների, ծառայությունների) ծավալը որոշվում է առանց ներքին շրջանառության արժեքի: Ավելացված արժեքի և ակցիզային հարկերը չեն հաշվառվում, ինչպես արդյունաբերական արտադրանքի ծավալի, այնպես էլ արդյունաբերական արտադրանքի ֆիզիկական ծավալի ինդեքսը հաշվարկելիս:

Արտադրանքի գնահատականը համադրելի գներով, իրականացվում է  արդյունաբերողների գների հիման վրա: Թողարկված արտադրանքի ծավալի ինդեքսը հաշվարկելու համար օգտագործվում են նախորդ տարվա գները:

2.4.2 Հաշվառման սկզբունք

Հաշվառումն իրականացվում է աճողական կարգով, հաշվեգրման սկզբունքով:

 

IV. Հիմնական տվյալների աղբյուրների բնութագրեր

3.1.1 Սկզբնական տվյալների հավաքագրման ծրագիր

Արտադրության դիտարկման ժամանակահատվածը: Ինդեքսը հաշվարկվում է մոտ 1350 խոշոր և միջին կազմակերպություներից ամսական և մոտ 1200 գերփոքր և փոքր կազմակերպություններից եռամսյակային կտրվածքով ընտրանքային կարգով հավաքագրված տեղեկությունների հիման վրա:

 Կշիռների սկզբնաղբյուրները: Արդյունաբերական կազմակերպությունների դիտարկում:

Ապրանքների ընտրանքը: Ընդգրկվում են այն ապրանքները, որոնք ապահովում են արդյունաբերության ճյուղերին և ենթաճյուղերին բնորոշ արտադրատեսակների ներկայացուցչականությունը:

Միավորների ընտրություն: Ընտրանքի համար հիմք է հանդիսանում աշխատողների թվաքանակը:

Ընտրանքի չափը: Ամենամսյա վիճակագրական մոնիթորինգն ընդգրկում է մոտ 1350, իսկ եռամսյակայինը` մոտ 2550 արդյունաբերական կազմակերպություններ և անհատ ձեռնարկատերեր:

Տվյալների հավաքագրման եղանակները: Արդյունաբերական կազմակերպություններից վիճակագրական տեղեկությունների հավաքագրումն իրականացվում է փոստով: Էլեկտրաէներգիայի արտադրության տվյալները ներկայացվում են վարչական վիճակագրություն վարող համապատասխան մարմնի` ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարության կողմից:

3.1.2 Սկզբնական տվյալների սահմանում, ընդգրկունություն, դասակարգում, գնահատում և հաշվառման ժամանակահատված

Օգտագործվող ցուցանիշների բնութագրիչները: Թողարկվող արտադրանքը արժեքային և բնեղեն (քանակական) արտահայտութամբ, պատրաստի արտադրանքի իրացումը:

Ապրանքների/արտադրանքի մանրամասնեցումը: Հաշվետու միավորները ներկայացնում են արտադրանքի մանրամասնեցված հատկորոշիչները, որպեսզի միևնույն արտադրանքի համար հնարավոր լինի ստանալ հաշվետվություն ընթացիկ գների և արտադրության ծավալների վերաբերյալ:

3.1.3 Սկզբնական տվյալների  ժամանակայնություն

Ամսական և եռամսյակային հաշվետվությունները ներկայացվում են մինչև հաշվետու ամսվան հաջորդող 5-րդ աշխատանքային օրը, իսկ տարեկան հաշվետվությունները` մինչև հաշվետու տարվան հաջորդող ապրիլի 1-ը:

3.2.1 Սկզբնական տվյալների գնահատում

Ընթացիկ տարվա հաշվետու ժամանակահատվածում կազմակերպությունների կողմից նախորդ տարվա վերաբերյալ ներկայացված տվյալների ճշգրտությունը (ընթացիկ գներով) ստուգվում է` համեմատելով դրանք նախորդ տարի ներկայացված համապատասխան տվյալների հետ:

V. Տվյալների հավաքագրման և մշակման գործընթացներ

3.3.1 Սկզբնական տվյալների վիճակագրական մեթոդներ

Գործընթացներ տվյալների չստացման դեպքում: Սահմանված ժամկետում վիճակագրական տվյալների չներկայացման դեպքում կրկնվում են նախորդ ժամանակաշրջանի տվյալները:

Բացակայող գների հաշվառումը: Ցածր առաձգականությամբ որոշ ապրանքատեսակների գծով իրականացվում է բացակա ծավալների գնահատական, ընդ որում օգտագործվում են ինչպես տնային տնտեսությունների, այնպես էլ այլ ընտրանքային հետազոտությունների արդյունքները:

Փոխարինվող ապրանքների ընտրանքը: Երբ որևէ արտադրանքի թողարկումը դադարեցվում է երկար ժամանակով կամ ընդմիշտ, ապա եթե հնարավոր է, ընտրվում է տվյալ կազմակերպության կողմից թողարկվող մեկ այլ արտադրանք` ցանկալի որակի և նույնանման բնութագրիչներով:

Որակական տարբերությունների ուղղում: Չի կիրառվում:

Նոր միավորների և արտադրատեսակների ներառումը: Նոր կազմակերպությունները տարվա ընթացքում ընդգրկվում են վիճակագրական մոնիտորինգում, ըստ հետևյալ չափանիշների` խոշոր և միջին կազմակերպությունները` բոլորը, իսկ գերփոքր և փոքր կազմակերպությունները` կախված արտադրության ծավալներից:

3.3.2 Վիճակագրական այլ գործընթացներ

Բազային կշիռները փոխվում են յուրաքանչյուր ամիս (կուտակային հիմքով, սկսած տարվա սկզբից) հիմնված տնտեսական գործունեության տեսակների արդյունաբերական բաժինների  (NACE 2 դասակարգչի B, C, D, E բաժիններ) կողմից թողարկված արտադրանքի ագրեգացված մեթոդի հիման վրա:

Կշիռների բնութագրիչներ: Արտադրանքի թողարկում:

Ընթացիկ ինդեքսների կշիռների ժամանակահատվածը: Յուրաքանչյուր ամիս:

 Կշիռների արդիականացման պարբերականությունը: Տարեկան:

Ամենացածր կարգի ինդեքսների հաշվարկ: Արդյունաբերական արտադրանքի ֆիզիկական ծավալի ինդեքսները հաշվարկվում են տնտեսական գործունեության տեսակների դասակարգչի (NACE) 5-նիշ մակարդակով:

Ագրեգացում: Արդյունաբերական արտադրանքի ֆիզիկական ծավալի ինդեքսի հաշվարկման ժամանակ կիրառվում են Լայսպերեսի ինդեքսները:

Արժեքի կշիռների ժամանակաշրջանի և բազիսային ժամանակաշրջանի համաձայնեցում: Շղթայական ինդեքսի հաշվարկման համար բազիսային տարի է հանդիսանում 2008թ. (=100):

Նորացված կշիռներով ինդեքսի կապակցումը նախորդ տարիների ինդեքսի հետ: Նախորդ տարիների ժամանակագրական շարքերի ստացման համար կիրառվում է նորացված կշիռներով փոփոխված բազայի ինդեքսի փոխկապակցումը հին շարքերի հետ:

Հաշվետու ժամանակաշրջան: Հաշվետու ժամանակաշրջաններ են հանդիսանում նախորդ ժամանակաշրջանը, նախորդ տարվա նույն ժամանակաշրջանը,  2008թ.(=100):Արդյունաբերական արտադրանքի ֆիզիկական ծավալի ինդեքսը հաշվարկվում է համադրելի գներով:

Ինդեքսների ուղղումն ըստ սեզոնային գործոնների: Սեզոնային տատանումների հետ կապված ճշգրտումներ չեն իրականացվում:

3.4.1 Միջանկյալ արդյունքների արժանահավատության ստուգում

Տվյալների ստուգում: Ստացված տեղեկատվությունը ենթակա է ինչպես տրամաբանական, այնպես էլ թվաբանական ստուգման (համակարգչի միջոցով):

Տվյալների մշակման մեթոդների ստուգում: Կշիռների ճշգրտությունը ստուգվում է յուրաքանչյուր տարի:

VI. Այլ

5.1.5 Տվյալների տարածում/ տրամադրում ըստ պահանջի

Համապատասխան տեղեկատվությունը տրամադրվում է ըստ պահանջի:

5.3.2. Փաստաթղթերի և ծառայությունների համացանկի (կատալոգ) առկայություն

Համաձայն վիճակագրական աշխատանքների տարեկան ծրագրի, յուրաքանչյուր տարի ՎԿ-ն հրապարակում և տարածում է Վիճակագրական հրապարակումների համացանկ (կատալոգ): Համացանկը պարունակում է մանրամասն և հստակ գծագրված տեղեկատվություն ՎԿ թղթային տարբերակով հրապարումների վերաբերյալ: Համացանկը ներկայացնում է յուրաքանչյուր հրապարակման վերնագիրը` համառոտ բովանդակությամբ, պարբերականությունը և հրապարակման օրը:

Համացանկի նպատակն է ծանոթացնել սպառողներին ՎԿ կողմից հրապարակվող վիճակագրական արտադրանքին:

Համացանկի էլեկտրոնային տարբերակը տեղադրված է ՎԿ կայքում`

http://www.armstat.am/am/?nid=82&id=1412